Cung Quan Lộc cho công việc thời nay: nghề tự do, việc nhà, làm nhiều việc và lúc nghỉ hưu
Trả lời ngắn: "Quan Lộc" nghĩa gốc là đường làm quan và bổng lộc, vì tử vi hình thành trong xã hội mà con đường sự nghiệp được coi trọng nhất là thi cử, làm quan. Đọc cung này cho đời sống bây giờ cần dịch lại: Quan Lộc là cách một người dùng sức lao động và năng lực của mình, bất kể có chức danh hay không. Nghề tự do, việc nhà và chăm con, làm nhiều việc cùng lúc, nghề trên mạng, giai đoạn nghỉ hưu đều là chỗ cung Quan Lộc có thể soi vào, miễn là đọc nó như gợi ý về cách làm việc chứ không như bảng xếp hạng địa vị.
Các bài khác trong chủ đề đã nói về chính tinh, chọn nghề, làm thuê hay kinh doanh, thăng trầm. Bài này đi vào một góc ít ai nói: những khái niệm cổ trong cung Quan Lộc nên hiểu lại thế nào khi công việc đã đổi khác rất nhiều, và những người làm công việc "không tên" đọc cung này ra sao.
Chữ "quan lộc" đến từ đâu
Trong các sách tử vi cổ, nhiều lời mô tả ở cung này xoay quanh đỗ đạt, chức tước, được vua dùng, bị giáng chức. Đó là ngôn ngữ của một thời mà con đường lập thân được coi trọng là đi thi và ra làm quan. Một phần lời phán ngày nay như "số làm quan", "số làm thầy", "số buôn bán" là dấu vết của cách chia nghề rất ít lựa chọn ấy.
Biết nguồn gốc này giúp đọc sách cổ tỉnh táo hơn. Khi sách nói "chức vị cao", có thể hiểu là "có trách nhiệm, có tiếng nói trong việc mình làm"; khi sách nói "bị giáng", có thể hiểu là "giai đoạn công việc chững lại". Dịch như vậy không phải làm nhẹ lời sách, mà là đặt nó vào đời sống thật của người hỏi.
Bảng dịch lại vài khái niệm cổ
| Cách nói trong sách cũ | Cách hiểu cho công việc bây giờ |
|---|---|
| Làm quan, có chức | Có vai trò quản lý, điều phối, ra quyết định, ở bất cứ tổ chức nào |
| Đỗ đạt, khoa bảng | Bằng cấp, chứng chỉ, sự công nhận chuyên môn |
| Võ nghiệp, binh quyền | Việc cần hành động nhanh, chịu áp lực, kỷ luật cao |
| Buôn bán | Kinh doanh, bán hàng, làm việc với khách, kể cả bán trên mạng |
| Nghề tay chân, thủ công | Nghề kỹ thuật, kỹ năng thực hành, từ sửa chữa tới làm bánh |
| Làm thầy (thuốc, đồ, dạy) | Nghề chuyên môn phục vụ người khác: y tế, giáo dục, tư vấn |
| Bị giáng, mất chức | Mất việc, đổi vai trò, giai đoạn chững lại |
Bảng này là cách dịch của người viết dựa trên nghĩa chung của các khái niệm, không phải ghi chép của một sách cụ thể. Nó dùng để đọc lời sách cho có ích, không phải để đóng khung nghề cho ai.
Làm nghề tự do: Quan Lộc không cần một công ty
Người làm tự do như thiết kế, viết, dịch, chụp ảnh, dạy kèm không có cấp trên hay chức danh, nên dễ nghĩ cung Quan Lộc "không áp dụng". Thật ra họ lại là người cần đọc Quan Lộc kỹ nhất, vì mọi thứ về cách làm việc đều do họ tự quyết.
Câu hỏi nên đặt cho cung Quan Lộc của người làm tự do:
- Mình hợp với nhiều dự án ngắn hay vài khách hàng lâu dài? Các sao "động" như Thiên Mã, Phá Quân thường được mô tả là hợp cái trước; Thiên Phủ, Lộc Tồn hợp cái sau.
- Mình cần có người làm cùng không? Tả Hữu ở Quan Lộc gợi ý làm nhóm tốt hơn làm một mình.
- Mình giữ kỷ luật thời gian thế nào khi không ai giám sát?
Phần quan trọng hơn lá số: người làm tự do cần tự lo bảo hiểm, thuế, quỹ dự phòng cho tháng không có việc, và hợp đồng rõ với khách. Những việc này nên hỏi người có chuyên môn về thuế, bảo hiểm.
Việc nhà và chăm con cũng là công việc
Có nhiều người, phần lớn là phụ nữ, dành nhiều năm cho việc nhà, chăm con, chăm cha mẹ già. Khi đọc lá số, họ hay nghe những câu như "Quan Lộc tốt mà phí", "số có nghề mà không làm". Những câu này bỏ qua một sự thật: chăm sóc gia đình là lao động thật, đòi hỏi tổ chức, kiên nhẫn, xoay xở tiền bạc, xử lý khủng hoảng.
Cách đọc tôn trọng hơn: cung Quan Lộc mô tả cách người ấy làm việc, và cách đó đang được dùng ở nhà. Người có Quan Lộc kiểu tổ chức, quản lý thường điều hành việc nhà rất có nề nếp; người có Quan Lộc kiểu chăm sóc, phục vụ thường giỏi chăm người. Khi muốn quay lại làm việc bên ngoài, chính những kỹ năng đó là chỗ bắt đầu. Đọc thêm cách cung Quan Lộc đối diện Phu Thê ở bài cung Quan Lộc trong tử vi là gì.
Làm nhiều việc cùng lúc
Nhiều người bây giờ có một việc chính và một hai việc phụ: đi làm văn phòng và bán hàng buổi tối, dạy học và nhận dịch thuật. Sách cổ không có khái niệm này, nhưng có thể đọc như sau: Quan Lộc mô tả việc chính, còn Tài Bạch, Thiên Di cho thêm gợi ý về nguồn thu và cơ hội bên ngoài. Người có Tham Lang hay Thiên Cơ ở Quan Lộc thường được mô tả là nhiều ý tưởng, dễ ôm nhiều việc; lời nhắc đi kèm là dễ dàn trải.
Một quy tắc thực tế: mỗi việc phụ nên được đánh giá ba tháng một lần theo ba câu: có thu nhập đáng kể không, có học thêm được gì không, có lấy mất sức của việc chính và gia đình không. Lá số không trả lời được câu nào trong ba câu này.
Nghề trên mạng và nghề chưa có tên
Bán hàng trên mạng, làm nội dung, quản lý cộng đồng, lập trình từ xa là những nghề sách cổ không thể biết. Người hỏi "lá số của mình có hợp làm nội dung không" sẽ không tìm được câu trả lời trực tiếp. Cách dịch hợp lý là tách nghề thành các kỹ năng: dùng lời nói (Cự Môn, Văn Xương, Văn Khúc), thu hút người khác (Tham Lang, Thái Dương), kiên trì làm đều (Thiên Phủ, Thái Âm), chịu được biến động (Sát Phá Tham). Lá số gợi ý mình mạnh kỹ năng nào; còn nghề nào hợp thì phải thử thật.
Các bước đọc Quan Lộc cho công việc của mình bây giờ
- Viết ra công việc thật mình đang làm, kể cả việc nhà, việc phụ, việc không lương.
- Tách thành kỹ năng: mỗi việc cần những gì, ví dụ giao tiếp, tính toán, chăm sóc, tổ chức.
- Đọc cung Quan Lộc: chính tinh, phụ tinh, tứ hóa, như trong bài chính tinh ở Quan Lộc và kiểu làm việc.
- Dịch lời sách bằng bảng ở trên sang ngôn ngữ kỹ năng.
- So hai danh sách: kỹ năng lá số gợi ý và kỹ năng công việc thật cần. Chỗ trùng là điểm mạnh nên đầu tư; chỗ lệch là chỗ nên học thêm hoặc nhờ người khác.
- Kiểm bằng phản hồi thật: hỏi đồng nghiệp, khách hàng, người nhà xem mình mạnh ở đâu.
Ví dụ: một người mẹ quay lại đi làm
Chị H. (nhân vật giả định) nghỉ làm kế toán sáu năm để chăm hai con. Lá số của chị có Thiên Phủ ở Quan Lộc, thường được mô tả là kiểu làm việc cẩn thận, giỏi giữ, giỏi quản lý nguồn lực. Một người đọc lá số nói với chị "Quan Lộc tốt mà bỏ phí mấy năm", khiến chị thấy có lỗi.
Đọc lại theo cách của bài này: sáu năm qua chị đã quản lý chi tiêu cả nhà, sắp xếp lịch học của con, lo việc họ hàng. Đó chính là kiểu làm việc Thiên Phủ được mô tả. Khi quay lại, chị có thể bắt đầu bằng việc cập nhật kiến thức kế toán đã thay đổi, nhận việc bán thời gian để lấy lại nhịp, và kể về sáu năm ấy trong hồ sơ xin việc như một giai đoạn quản lý thật. Không bước nào cần thêm lá số.
Nghỉ hưu: Quan Lộc chưa đóng lại
Nhiều người lớn tuổi nghe "hết vận quan lộc" khi nghỉ hưu và thấy hụt hẫng. Thật ra cách làm việc của một người không mất đi; nó chuyển sang việc khác như làm vườn, giúp con trông cháu, làm tình nguyện, dạy lại nghề. Người có Quan Lộc kiểu tổ chức thường vui khi được giao một việc chung của khu phố, họ hàng; người có Quan Lộc kiểu chăm sóc thường thấy ý nghĩa ở việc giúp người. Đọc như vậy giúp tìm việc hợp với mình sau nghỉ hưu, thay vì ngồi chờ một "vận" đã hết.
Những sai lầm thường gặp
| Sai lầm | Hệ quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Hiểu "quan lộc" là phải có chức | Coi thường công việc không chức danh | Hiểu là cách dùng năng lực |
| Coi việc nhà là "không làm gì" | Người chăm sóc thấy có lỗi | Ghi nhận việc nhà là lao động |
| Tìm tên nghề mới trong sách cổ | Bế tắc hoặc gán ghép | Tách nghề thành kỹ năng |
| Ôm nhiều việc vì "sao tốt" | Dàn trải, kiệt sức | Đánh giá việc phụ định kỳ |
| Nghe "hết vận" khi nghỉ hưu | Hụt hẫng, mất phương hướng | Tìm việc mới hợp kiểu làm việc |
Cẩn thận với những dịch vụ "mở đường công danh"
Lời quảng cáo kiểu "cầu công danh, thăng chức trong ba tháng" dựa trên nỗi lo của người mất việc hay muốn đổi việc. Dấu hiệu thao túng quen thuộc: hứa kết quả cụ thể, giá càng cao càng "nhanh", giục làm trước một ngày nào đó. Không nghi lễ nào thay được hồ sơ xin việc tốt, kỹ năng được cập nhật và mạng lưới quan hệ. Phần cân nhắc khi đổi nghề giữa chừng có ở bài chọn nghề theo cung Quan Lộc.
Khi nào nên hỏi người có chuyên môn
- Đổi nghề, quay lại đi làm sau thời gian dài: người hướng nghiệp, trung tâm dịch vụ việc làm, người đi trước trong ngành.
- Làm tự do, làm nhiều việc: hỏi người có chuyên môn về thuế, bảo hiểm, hợp đồng.
- Kiệt sức, mất động lực kéo dài sau mất việc hay nghỉ hưu: bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
- Tranh chấp với công ty, khách hàng: luật sư.
Với người đang học lại để chuyển nghề, một góc học gọn gàng giúp ngồi vào bàn dễ hơn; ai thích nếp dân gian đặt tháp Văn Xương trên bàn học có thể xem mục tháp Văn Xương, coi đó là vật nhắc mình giữ nhịp học, còn kết quả vẫn đến từ giờ học thật.